พระเจ้านันทบุเรงล้อมกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2129–2130

ปล้นค่ายและพระแสงดาบคาบค่าย

แทนการรบแตกหักกลางทุ่ง พระนเรศวรทรงนำทหารกองเล็กออกปล้นค่ายข้าศึกอยู่เนืองๆ ครั้งหนึ่งทรงใช้พระแสงทวนแทงลักไวทำมู นายทัพพม่าที่ออกมาซุ่มโจมตี จนสิ้นชีวิต

พงศาวดารยังเล่าว่าพระองค์ทรงไล่ตีข้าศึกไปจนถึงค่ายหลวงของพระเจ้านันทบุเรง ทรงคาบพระแสงดาบไว้ในพระโอษฐ์แล้วปีนค่าย ถูกข้าศึกแทงตกลงมา แต่ยังนำทหารกลับเข้าพระนครได้ พระแสงดาบเล่มนั้นจึงได้นามว่าพระแสงดาบคาบค่าย องค์เดิมสูญหายเมื่อเสียกรุง พ.ศ. 2310 รัชกาลที่ 1 จึงโปรดให้สร้างขึ้นใหม่

ทัพหงสาวดีอดอยากและถอยกลับ

ฝ่ายพม่าเองบันทึกว่าทัพที่ล้อมไม่ได้เตรียมการสำหรับศึกยืดเยื้อ พอถึงเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1587 ทหารล้มตายจำนวนมากเพราะขาดอาหารและตากแดดตากฝน เดือนมีนาคมเสบียงยังเล็ดลอดเข้าพระนครได้ทางช่องว่างของแนวล้อม

วันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1587 ทัพหงสาวดีเริ่มถอย ระหว่างทางถูกฝ่ายไทยติดตามตีตลอด จนกลับถึงแดนพม่าได้เพียงส่วนน้อย พงศาวดารไทยบันทึกการถอยทัพไว้ใน พ.ศ. 2130

ความสำคัญของศึก

ศึกนี้เป็นครั้งที่พระเจ้านันทบุเรงเสด็จมานำทัพล้อมกรุงศรีอยุธยาด้วยพระองค์เอง หลังจากนั้นทรงส่งพระมหาอุปราชามาเป็นแม่ทัพแทน ความล้มเหลวครั้งนี้ทำให้หงสาวดีสูญเสียกำลังคนมาก และทำให้ชื่อของพระนเรศวรเป็นที่ยำเกรง

อ่านเส้นทางบนแผนที่

เส้นบนแผนที่แสดงเพียงทิศทางของทัพหงสาวดีจากกรุงหงสาวดีถึงกรุงศรีอยุธยา เพราะแหล่งข้อมูลที่ใช้ระบุแค่ว่ายกมาสองทัพ โดยไม่บอกช่องทางผ่านเทือกเขา จุดค่ายหลวงของพระเจ้านันทบุเรงก็เป็นตำแหน่งโดยประมาณทางเหนือของเกาะเมือง