วัดเชิงท่า วัดคอยท่าริมแม่น้ำลพบุรี ตรงข้ามพระราชวังหลวง

เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระนเรศวรอย่างไร

ไม่พบพงศาวดารหรือบันทึกร่วมสมัยที่เล่าเหตุการณ์ในรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรที่วัดเชิงท่า เว็บไซต์นี้จึงไม่จัดวัดนี้เป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับพระองค์โดยตรง

แต่ถ้ามองจากตำแหน่ง วัดตั้งอยู่ข้ามแม่น้ำจากพระราชวังหลวง ซึ่งพระนเรศวรเสด็จขึ้นครองราชย์และประทับตลอดรัชกาล พ.ศ. 2133–2148 และหากปรางค์เป็นของสมัยอยุธยาตอนต้นจริง ในยุคของพระองค์วัดนี้ก็มีอยู่แล้วและอาจเป็นวัดที่ผู้คนจากฝั่งวังข้ามไปทำบุญ แต่ข้อนี้ยังเป็นเพียงการคาดคะเนจากตำแหน่งที่ตั้ง

เรื่องเล่าพระเจ้าตากสินที่วัดเชิงท่า

ประวัติที่เล่าสืบกันมาระบุว่า เมื่อนายสิน ซึ่งต่อมาคือสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช อายุราวเก้าขวบ ได้มาเล่าเรียนหนังสือไทยและขอมที่วัดโกษาวาส กับพระอาจารย์ทองดี และเมื่อเติบโตขึ้นก็กลับมาบวชที่วัดนี้ก่อนเสียกรุง

เรื่องนี้เป็นที่รู้จักแพร่หลายและเป็นความภาคภูมิใจของวัด แต่ไม่ปรากฏในพระราชพงศาวดาร ผู้ค้นคว้าบางท่านจึงเห็นว่าควรถือเป็นประวัติที่เล่าต่อกันมา มากกว่าเป็นข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้

วัดเชิงท่าในแต่ละยุค

จุดเดียวกันบนแผนที่ ผ่านห้ายุค

• แรกสร้างกรุง (พ.ศ. 1893–2031): ปรางค์ประธานแบบอยุธยาตอนต้นบ่งว่าวัดน่าจะมีแล้ว
• สมัยพระนเรศวร (พ.ศ. 2091–2148): วัดฝั่งตรงข้ามพระราชวังหลวง ไม่พบบันทึกเหตุการณ์เฉพาะ
• สมัยพระนารายณ์ (พ.ศ. 2199–2231): เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) ปฏิสังขรณ์ เรียกกันว่าวัดโกษาวาส
• เสียกรุงครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2310): ตามเรื่องเล่า นายสินเคยบวชที่นี่ก่อนกรุงแตก
• วันนี้: วัดที่ยังมีพระสงฆ์ พร้อมโบราณสถานที่บูรณะแล้ว

สิ่งที่ควรดูและการเที่ยวชม

จุดเด่นคือปรางค์ประธานทรงขอม อุโบสถที่มีฐานโค้งแบบท้องสำเภาซึ่งกรมศิลปากรบูรณะครั้งใหญ่ใน พ.ศ. 2562 และเจดีย์รายสมัยอยุธยาหลายองค์หน้าอุโบสถ ริมน้ำมีศาลาการเปรียญที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ 4 ภายในมีภาพจิตรกรรมสมัยรัตนโกสินทร์บางส่วนที่ชำรุด

อีกชิ้นที่ไม่ควรพลาดคือธรรมาสน์ยาว หรือสังเค็ด งานวิจัยในวารสารวิชาการอยุธยาศึกษา พ.ศ. 2565 จัดอายุไว้ในช่วงอยุธยาตอนกลางถึงตอนปลาย ประดับกระจกเกรียบหลายสี ทั้งเขียวปีกแมลงทับ เขียวหยก เหลืองอำพัน และขาว เข้าชมวัดได้โดยไม่เก็บค่าเข้า ควรแต่งกายสุภาพเพราะเป็นวัดที่ยังมีพระสงฆ์