ตามรอยพระนเรศวร

ตามรอยการเดินทัพของพระนเรศวร

จากการประกาศอิสรภาพที่เมืองแครง ถึงการเสด็จสวรรคตที่เมืองหาง สมเด็จพระนเรศวรยกทัพครั้งสำคัญ 11 ครั้ง บนแผนที่นี้เราวาดเส้นทางทัพแต่ละครั้ง พร้อมเล่าว่าพงศาวดารแต่ละฉบับบันทึกไว้อย่างไร และจุดไหนที่นักประวัติศาสตร์ยังเห็นต่างกัน

• 1
  ประกาศอิสรภาพที่เมืองแครง และศึกริมแม่น้ำสะโตง

  พ.ศ. 2127
• 2
  ศึกพระยาพะสิมและทัพเชียงใหม่ ปลาย พ.ศ. 2127

  พ.ศ. 2127
• 3
  ศึกบ้านสระเกศ ตีทัพพระเจ้าเชียงใหม่ พ.ศ. 2128

  พ.ศ. 2128
• 4
  พระเจ้านันทบุเรงล้อมกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2129–2130

  พ.ศ. 2129–2130

ดูเส้นทางทั้ง 11 ครั้ง

เริ่มจากพระราชประวัติ

สถานที่เกี่ยวกับพระนเรศวร

ดาว ★ คือสถานที่ที่ผูกกับพระราชประวัติ แต่ละหน้ามีเรื่องราวครบทั้ง 5 ยุค

วังวังจันทรเกษม★วังที่สร้างให้สมเด็จพระนเรศวรประทับ และเป็นที่บัญชาการรบปกป้องพระนครวังพระราชวังหลวง★ศูนย์กลางอำนาจของกรุงศรีอยุธยา ที่ซึ่งพระนเรศวรเสด็จขึ้นครองราชย์วัดวัดหน้าพระเมรุ★ที่เจรจาสงบศึกสงครามช้างเผือก จุดเริ่มที่พระนเรศวรถูกนำไปหงสาวดีวัดวัดภูเขาทอง★เจดีย์ที่พระเจ้าบุเรงนองสร้างหลังเสียกรุงครั้งแรก กลางทุ่งที่เป็นสนามรบวัดเจดีย์ศรีสุริโยทัย★อนุสรณ์ของสมเด็จพระศรีสุริโยทัย พระอัยกี (ยาย) ของสมเด็จพระนเรศวรวัดวัดวรเชษฐาราม★วัดที่เชื่อกันว่าสร้างบนที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนเรศวรวัดวัดใหญ่ชัยมงคล★วัดป่าแก้วของพระเจ้าอู่ทอง กับเจดีย์ชัยมงคลที่ผูกกับสงครามยุทธหัตถีชุมชนชาวต่างชาติบ้านฮอลันดา★ที่ตั้งสถานีการค้าดัตช์ ความสัมพันธ์ที่เริ่มเมื่อพ่อค้า VOC เข้าเฝ้าพระนเรศวรชุมชนชาวต่างชาติหมู่บ้านโปรตุเกส★ชุมชนชาวยุโรปแห่งแรกของอยุธยา บ้านของทหารปืนไฟที่รับราชการสยามมาตั้งแต่ก่อนยุคพระนเรศวรวัดวัดธรรมิกราช★วัดเก่าก่อนกรุงศรีฯ เจดีย์สิงห์ล้อม 52 ตัว และฉากกบฏพระศรีศิลป์ในพงศาวดารวัดวัดศพสวรรค์★วัดที่เกิดจากงานพระศพพระสุริโยทัย และหนึ่งในที่ที่อาจถวายพระเพลิงพระนเรศวรวัดวัดวรเชษฐ์นอกเกาะ★ปรางค์ใหญ่กลางทุ่งประเชด หนึ่งในวัดที่อาจเป็นที่ถวายพระเพลิงสมเด็จพระนเรศวรวัดวัดสุวรรณดาราราม★วัดของบรรพชนราชวงศ์จักรี ที่ผนังวิหารวาดพระราชประวัติพระนเรศวรและฉากยุทธหัตถีวัดวัดแม่นางปลื้ม★วัดนอกเกาะด้านเหนือ เจดีย์สิงห์ล้อม และตำนานหญิงชราผู้ให้ที่พักแก่พระนเรศวรวัดวัดพุทไธศวรรย์★ปรางค์ริมน้ำบนที่ตั้งตำหนักเวียงเหล็ก หนังสือเก่าเล่มหนึ่งระบุว่าพระนเรศวรทรงสร้างวัดวัดมเหยงคณ์★เจดีย์ช้างล้อมราว 80 เชือก และที่ตั้งค่ายหลวงพระเจ้าบุเรงนองเมื่อกรุงแตกครั้งแรก พ.ศ. 2112ชุมชนชาวต่างชาติหมู่บ้านญี่ปุ่น★ที่ตั้งชุมชนชาวญี่ปุ่นริมเจ้าพระยา พ่อค้าและทหารอาสาที่เริ่มปรากฏตั้งแต่ปลายยุคพระนเรศวรป้อมป้อมเพชร★ป้อมมุมพระนครตรงจุดบรรจบแม่น้ำ คุมท่าเรือต่างชาติ หนึ่งในสองป้อมที่ยังเหลือของกรุงศรีฯ

ประวัติกรุงศรีอยุธยา 417 ปี

33 พระองค์ 5 ราชวงศ์ อ่านภาพรวม แล้วเลือกอ่านทีละราชวงศ์ แต่ละหน้าบอกว่าโบราณสถานไหนในแผนที่เกิดขึ้นในยุคนั้น

พงศาวดารว่าอย่างไร

เหตุการณ์เดียวกัน พงศาวดารแต่ละฉบับเล่าไม่เหมือนกัน เราวางให้อ่านเทียบกันทีละเหตุการณ์ พร้อมลิงก์ไปอ่านต้นฉบับ

พงศาวดารคืออะไร มีฉบับไหนบ้าง →

เที่ยว-กิน ตามรอยพระนเรศวร

โบราณสถานสำคัญอื่นในแผนที่

วัดวัดพระศรีสรรเพชญ์วัดในเขตพระราชวัง เจดีย์สามองค์ที่เป็นภาพจำของอยุธยาวัดวัดมหาธาตุวัดหลวงใจกลางพระนคร เจ้าของภาพเศียรพระในรากโพธิ์ที่โด่งดังวัดวัดราชบูรณะวัดที่สร้างบนที่ถวายพระเพลิงสองเจ้าพี่ และกรุเครื่องทองที่ขุดพบ พ.ศ. 2500วัดวัดไชยวัฒนารามวัดของพระเจ้าปราสาททองริมเจ้าพระยา สร้างหลังพระนเรศวรสวรรคต 25 ปีวัดวัดโลกยสุธารามพระนอนกลางแจ้งองค์ใหญ่ที่สุดในเกาะเมือง ทอดองค์อยู่หลังพระราชวังหลวงวัดวัดพระรามวัดบนที่ถวายพระเพลิงพระเจ้าอู่ทอง ปรางค์ประธานริมบึงพระรามกลางเกาะเมืองวัดวิหารพระมงคลบพิตรพระพุทธรูปนั่งหน้าตักราว 9.5 เมตร ผ่านฟ้าผ่าและไฟสงคราม ยังเป็นที่สักการะถึงวันนี้วัดวัดเสนาสนารามวัดธรรมยุตแห่งแรกของอยุธยา รัชกาลที่ 4 ทรงฟื้นจากวัดเสือร้างหลังวังจันทรเกษมวัดวัดกษัตราธิราชวัดริมน้ำฝั่งตะวันตกตรงข้ามเกาะเมือง ปรางค์ประธานทรงอ้วนและพระอุโบสถเก่าที่ยังใช้งานวัดวัดพนัญเชิงวัดที่เก่ากว่ากรุงศรีอยุธยา บ้านของหลวงพ่อโตองค์ใหญ่ที่ทั้งคนไทยและคนจีนมากราบไหว้วัดวัดกุฎีดาววัดร้างกลางทุ่งตะวันออก ที่พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศทรงปฏิสังขรณ์และทรงผนวชครั้งยังเป็นวังหน้าวัดวัดอโยธยาวัดที่ตำนานผูกกับเมืองอโยธยาก่อนกรุงศรีฯ มีเจดีย์ใหญ่ที่แตกร้าวอยู่ในวัดที่ยังมีพระสงฆ์วัดวัดท่าการ้องวัดริมเจ้าพระยาที่พม่าตั้งค่ายและวางปืนใหญ่ล้อมพระนครในศึกเสียกรุงครั้งที่ 2 พ.ศ. 2310วัดวัดสมณโกฏฐารามวัดนอกเกาะด้านตะวันออก เจดีย์ห้ายอดแปลกตา ที่เล่ากันว่าเป็นวัดของตระกูลโกษาเหล็ก–โกษาปานวัดวัดเชิงท่าวัดคอยท่าตรงข้ามวังหลวง ตำนานรักลูกสาวเศรษฐี และเรื่องเล่าว่าพระเจ้าตากเคยเล่าเรียนที่นี่

เส้นทางชีวิตพระนเรศวร บนแผนที่อยุธยา

กดที่เหตุการณ์เพื่อไปยังจุดนั้นบนแผนที่ (ปีเป็น พ.ศ. ตามที่ใช้กันทั่วไปในตำราไทย)

1. 2091ค.ศ. 1548

   สมเด็จพระศรีสุริโยทัย พระอัยกีของพระนเรศวร สิ้นพระชนม์บนคอช้าง

   ดู เจดีย์ศรีสุริโยทัย บนแผนที่
2. 2098ค.ศ. 1555

   พระนเรศวรประสูติที่พระราชวังจันทน์ เมืองพิษณุโลก

   อยู่นอกแผนที่นี้
3. 2106–07ค.ศ. 1563–64

   สงครามช้างเผือก เจรจาสงบศึกหน้าวัดหน้าพระเมรุ พระนเรศวรถูกนำไปเป็นตัวประกันที่หงสาวดี

   ดู วัดหน้าพระเมรุ บนแผนที่
4. 2112ค.ศ. 1569

   เสียกรุงครั้งที่ 1 พระเจ้าบุเรงนองสร้างเจดีย์ที่วัดภูเขาทอง

   ดู วัดภูเขาทอง บนแผนที่
5. 2114ค.ศ. 1571

   เสด็จกลับสยาม แล้วไปครองเมืองพิษณุโลก

   อยู่นอกแผนที่นี้
6. ราว 2120ค.ศ. c.1577

   สร้างวังจันทร์ (วังหน้า) เป็นที่ประทับของพระนเรศวร

   ดู วังจันทรเกษม บนแผนที่
7. 2127ค.ศ. 1584

   ประกาศอิสรภาพที่เมืองแครง

   อยู่นอกแผนที่นี้
8. 2129ค.ศ. 1586

   พระเจ้านันทบุเรงล้อมกรุง พระนเรศวรบัญชาการจากวังหน้า

   ดู วังจันทรเกษม บนแผนที่
9. 2133ค.ศ. 1590

   เสด็จขึ้นครองราชย์ที่พระราชวังหลวง

   ดู พระราชวังหลวง บนแผนที่
10. 2135ค.ศ. 1593

    ชนะสงครามยุทธหัตถีที่หนองสาหร่าย ตามพงศาวดารโปรดให้สร้างเจดีย์ที่วัดป่าแก้ว

    ดู วัดใหญ่ชัยมงคล บนแผนที่
11. 2147ค.ศ. 1604

    พ่อค้าดัตช์ของ VOC เข้าเฝ้า เริ่มความสัมพันธ์ไทย–เนเธอร์แลนด์

    ดู บ้านฮอลันดา บนแผนที่
12. 2148ค.ศ. 1605

    เสด็จสวรรคต ถวายพระเพลิงพระบรมศพที่กรุงศรีอยุธยา

    ดู วัดวรเชษฐาราม บนแผนที่

แผนที่นี้ทำงานอย่างไร